Những ngày nắng nóng, cơ thể phải tăng tiết mồ hôi để giải nhiệt. Vì vậy, chúng ta dễ mất nước hơn, nhất là khi làm việc ngoài trời, vận động nhiều hoặc ở lâu trong không gian nóng bí. Uống nước đúng cách giúp duy trì sự tỉnh táo, hỗ trợ điều hòa thân nhiệt và giảm nguy cơ kiệt sức do nóng.
Tuy nhiên, không phải ai cũng cần dùng nước điện giải mỗi ngày. Với phần lớn sinh hoạt thông thường, nước lọc kết hợp với bữa ăn đa dạng đã có thể đáp ứng nhu cầu. Điện giải thường cần được lưu ý hơn khi cơ thể mất nhiều mồ hôi hoặc mất nước do một số tình huống đặc biệt.
Dấu hiệu cơ thể có thể đang thiếu nước
Nhu cầu nước khác nhau tùy thể trạng, thời tiết, mức vận động, chế độ ăn và bệnh lý nền. Một số dấu hiệu thường gặp khi cơ thể chưa được bù đủ nước gồm:
- Khát nước, khô miệng hoặc môi khô.
- Nước tiểu sẫm màu hơn bình thường hoặc đi tiểu ít hơn.
- Mệt mỏi, đau đầu, khó tập trung.
- Chóng mặt khi đứng lên hoặc sau khi hoạt động ngoài trời.
- Chuột rút sau khi vận động và đổ nhiều mồ hôi.
Đừng chỉ chờ đến lúc quá khát mới uống. Trong ngày nóng, nên uống từng ngụm đều đặn và tăng lượng nước khi phải hoạt động ngoài trời.
Khi nào nước lọc thường là đủ?
Với người khỏe mạnh, làm việc trong điều kiện bình thường và không vận động kéo dài, nước lọc thường là lựa chọn phù hợp nhất. Rau, trái cây, canh và các món ăn hằng ngày cũng góp phần cung cấp nước cùng một lượng khoáng chất nhất định.
Bạn có thể tạo vài thói quen đơn giản:
- Uống một cốc nước sau khi thức dậy và chia đều lượng nước trong ngày.
- Mang theo chai nước khi ra ngoài.
- Uống thêm trước, trong và sau khi vận động.
- Ưu tiên nước lọc; hạn chế đồ uống quá ngọt và rượu bia.
- Ăn đủ rau, trái cây và bữa ăn cân bằng thay vì chỉ tập trung vào một loại đồ uống.
Khi nào nên cân nhắc bù điện giải?
Điện giải như natri và kali tham gia vào cân bằng dịch, hoạt động thần kinh và co cơ. Cơ thể mất một phần điện giải qua mồ hôi. Có thể cân nhắc đồ uống điện giải phù hợp khi:
- Vận động cường độ cao hoặc kéo dài và ra nhiều mồ hôi.
- Làm việc lâu dưới trời nóng.
- Mất nước do nôn hoặc tiêu chảy; trong trường hợp này nên ưu tiên dung dịch bù nước đường uống pha đúng hướng dẫn và hỏi nhân viên y tế khi cần.
- Có dấu hiệu mệt, chuột rút sau khi đổ mồ hôi nhiều.
Không nên tự pha nước thật mặn hoặc dùng đồ uống điện giải thay hoàn toàn nước lọc. Khi chọn sản phẩm đóng chai, hãy đọc nhãn và ưu tiên loại có lượng đường phù hợp. Người có bệnh tim, bệnh thận, tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc đang được dặn hạn chế dịch hay hạn chế muối nên hỏi bác sĩ trước khi thay đổi cách bù nước.
Không có một con số lượng nước phù hợp cho tất cả
Các con số về lượng nước mỗi ngày chỉ mang tính tham khảo vì một phần nước còn đến từ thực phẩm. Người làm việc ngoài trời, vận động nhiều, phụ nữ mang thai hoặc cho con bú có thể có nhu cầu khác. Trong khi đó, một số người mắc bệnh tim hoặc thận lại cần giới hạn lượng dịch theo chỉ định.
Với người khỏe mạnh, có thể quan sát cảm giác khát, màu nước tiểu và mức vận động để điều chỉnh. Nước tiểu vàng nhạt thường cho thấy cơ thể được cung cấp nước tương đối phù hợp; nhưng đây không phải công cụ chẩn đoán và có thể bị ảnh hưởng bởi thuốc hoặc thực phẩm bổ sung.
Nhận biết kiệt sức do nóng và tình huống cần cấp cứu
Kiệt sức do nóng có thể biểu hiện bằng đổ nhiều mồ hôi, da lạnh ẩm, mệt lả, chóng mặt, buồn nôn, đau đầu hoặc chuột rút. Hãy đưa người bệnh đến nơi mát, nới lỏng quần áo, làm mát cơ thể và cho uống từng ngụm nước nếu họ còn tỉnh táo, nuốt được.
Nếu xuất hiện lú lẫn, ngất, co giật, thân nhiệt rất cao hoặc da nóng đỏ, cần nghĩ đến say nóng. Đây là tình trạng cấp cứu: gọi trợ giúp y tế ngay và làm mát trong khi chờ hỗ trợ. Không cố cho người đang lơ mơ hoặc mất ý thức uống nước.
Gợi ý nhỏ cho hôm nay
Trước khi ra ngoài, hãy chuẩn bị một chai nước, chọn trang phục thoáng và tránh hoạt động nặng vào thời điểm nắng gắt nếu có thể. Khi trở về, uống nước từ từ, nghỉ ở nơi mát và bổ sung một bữa ăn cân bằng. Nếu đã đổ mồ hôi rất nhiều, có thể cân nhắc giải pháp điện giải phù hợp thay vì tự pha theo cảm tính.
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo chung về chăm sóc sức khỏe, không thay thế chẩn đoán hoặc tư vấn y tế cá nhân.
